Günlük Rotasyon Yazılar

Hercai Meşrep Ne Demek? Felsefi Bir Bakışla İnsan Doğasının Çelişkili Derinliği Bir filozofun gözünden dünyaya baktığımızda, kelimelerin yalnızca tanımlar değil, aynı zamanda varoluşun derin yankıları olduğunu görürüz. Hercai meşrep ifadesi, yüzeyde “kararsız, değişken ruh hali, kolay etkilenen mizaç” anlamına gelir. Fakat bu kelime, felsefi açıdan çok daha zengin çağrışımlara sahiptir. Çünkü insan, sabit bir varlık değil; değişimin, çelişkinin ve dönüşümün tam ortasında bir bilinçtir. “Hercai meşrep” kavramı da işte bu akışkan bilincin bir yansımasıdır. Etik Perspektiften Hercai Meşrep: Tutarlılığın Ahlaki Değeri Etik, insanın eylemlerini iyi ve kötü arasındaki çizgide değerlendiren felsefi disiplindir. Bu bağlamda “Hercai meşrep” olmak, yani kararlarında tutarsız,…

Merhaba sevgili toplumsal duyarlılıkla düşünen dostlar — gelin birlikte Salih Kalyon’un kim olduğunu, nereli olduğunu, bu bilgileri toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından nasıl okuyabileceğimizi tartışalım. Kimdir Salih Kalyon, Nerelidir? Salih Kalyon, 2 Şubat 1946’da Ağrı’da doğmuştur. ([Habertürk][1]) Ancak köken olarak Trabzon, Çaykara ilçesine bağlı Koldere köyüne mensuptur. ([Vikipedi][2]) Babası Abdurrahman Kalyoncu olarak geçer; babasının saatçilik yaptığı için Koldere’den Ağrı’ya göç etmesi, yer değiştirme hikâyelerinden biridir. ([biyografi.net.tr][3]) Çocukluk yılları, eğitim süreci daha çok Sakarya’da geçmiştir; ilk ve orta öğrenimini burada tamamlamıştır. ([Diyadinnet][4]) Sanat hayatına tiyatro ile başlamış, Ankara Sanat Tiyatrosu’nda profesyonel olarak 1964 yılında adım atmıştır. ([biyografi.net.tr][3]) Tiyatro oyunları,…

Neden Şıllık Tatlısı Nedir? (Bir Tatlının İsmi Üzerine Tatlı Bir Tartışma) Bazı tatlılar sadece damakta değil, dilde de iz bırakır. “Şıllık” tatlısı da bunlardan biri. Adını duyunca bile yüzlerde bir tebessüm, ardından da bir soru belirir: “Kim bu tatlının adını böyle koydu acaba?” İşte tam da bu sorudan yola çıkarak, bu yazıda hem lezzeti hem de ismiyle akıllarda kalan şıllık tatlısını farklı bakış açılarıyla masaya yatırıyoruz. Kimi zaman veriyle, kimi zaman duyguyla; bazen erkeklerin analitik gözlüğünden, bazen de kadınların toplumsal sezgilerinden bakarak… Şıllık Tatlısı Nedir? (Kısa Tanım, Uzun Etki) Şıllık tatlısı, Güneydoğu Anadolu’nun özellikle Şanlıurfa yöresine özgü, incecik krep benzeri…

Dönme ve Dolanma: İnsan Davranışlarının Psikolojik Çözümlemesi Bir psikolog olarak, insan davranışlarını anlamak ve çözümlemek her zaman büyük bir merak konusu olmuştur. İnsanların bilinçli ya da bilinçsiz şekilde sergilediği davranışlar, psikolojik durumlarının ve içsel dünyalarının birer yansımasıdır. Ancak bazen, bireylerin sürekli bir şekilde geri dönmelerine ya da bir konu etrafında dolanıp durmalarına tanık oluruz. Bu tür davranışlar, kişinin psikolojik yapısını ve duygusal durumu hakkında önemli ipuçları verir. Dönme ve dolanma, günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız, bazen de fark etmeden tekrar ettiğimiz davranış kalıplarıdır. Peki, bu davranışlar psikolojik açıdan ne ifade eder? Dönme: Bir Durumdan Kaçış mı, Yoksa İçsel Bir İhtiyaç mı?…

Kaplan Boğan Otu Nedir? Doğanın Sessiz Zehrinin Gizemli Hikayesi Bitkilerin dünyası, sadece güzellikleriyle değil, bazen de tehlikeleriyle bizi büyüler. Çiçeklerin rengârenk yapraklarının ardında saklı kalmış binlerce sır vardır. İşte bu sır dolu dünyada, adı kadar ürkütücü olan bir bitki vardır: Kaplan boğan otu. Bu yazıda, hem bilimsel gerçeklerle hem de insan hikâyeleriyle harmanlanmış bir yolculuğa çıkacağız. Belki bahçenizde bile fark etmeden yanından geçtiğiniz bu bitki, aslında tarihin en dikkat çekici doğal zehirlerinden biridir. Kaplan Boğan Otu: Sessiz Bir Katil Botanik Özellikleri ve Kökeni Kaplan boğan otu, bilimsel adıyla Aconitum, düğün çiçeğigiller (Ranunculaceae) familyasından çok yıllık otsu bir bitkidir. Anavatanı Avrupa…

Kanım Çekiyor Ne Demek? Bilimsel Bir Bakışla Duygusal ve Fizyolojik Bir Fenomen Hepimizin hayatında en az bir kez duyduğu ve belki de anlamını tam kavrayamadığı bir ifade vardır: “Kanım çekiyor.” Peki, bu ifade yalnızca bir duygusal tepkiyi mi yansıtıyor, yoksa vücudumuzun bir şekilde bizlere gönderdiği biyolojik bir sinyal mi? Bu yazıda, “kanım çekiyor” ifadesinin ardında yatan bilimsel gerçeklere ve fizyolojik anlamına eğileceğiz. Hem günlük yaşamda duyduğumuzda hem de psikolojik olarak bu ifade üzerine düşündüğümüzde ne anlama geldiğini daha derinlemesine keşfedeceğiz. Kanım Çekiyor: Fiziksel ve Duygusal Bir Tepki “Kanım çekiyor” deyimini sıkça duyduğumuzda, çoğu zaman insanların bir şeye karşı içsel bir…

Tarihin Soluğu: Üst Solunum Yolu Hastalıklarına Hangi Bölüm Bakar? Tarih, yalnızca savaşların, kralların ya da devrimlerin hikâyesi değildir; aynı zamanda insan bedeninin de tarihidir. Bir tarihçi olarak geçmişi incelediğimde, nefesin izini sürerim —çünkü her çağ, nefes almanın anlamını yeniden tanımlamıştır. Üst solunum yolu hastalıkları bugün bize basit bir mevsimsel rahatsızlık gibi görünse de, insanlığın yüzyıllardır verdiği hayatta kalma mücadelesinin sessiz bir devamıdır. Hapşırığın, öksürüğün, nefes darlığının tarihi aslında toplumların yaşam koşullarının tarihidir. Tarihin her döneminde bir salgın, bir soğuk hava dalgası veya bir göç, insanların nefesini değiştirmiştir. Solunumun Tarihsel Kırılma Noktaları İlkçağ’da insanlar nefesi “yaşamın özü” olarak görürdü. Antik Yunan’da…

Kan İsminin Anlamı Nedir? Ciddiyetle Dalga Geçmenin En Bilimsel Hâli “Kan” deyince aklına hemen hastane kokusu, vampir filmleri ya da sabah parmağını kesip kahraman gibi davranan çocukluk anıların mı geliyor? Dur hemen korkma! Bu yazı tahlil sonuçlarıyla ilgili değil. Aksine, “Kan” isminin anlamını mizahi, eğlenceli ve biraz da felsefi bir şekilde çözümlemeye geldik. Hazırsan, erkeklerin stratejik zekâsı ile kadınların empatik sezgilerini birleştirip bu ismin derin (ama çok da ciddi olmayan) anlamlarına dalıyoruz. Kan İsmi: Kısa, Sert, Etkileyici “Kan” ismi, Türkçe kökenlidir ve kelime anlamı olarak “soylu, asil, güçlü, lider” gibi anlamlar taşır. Aynı zamanda hayatın temel taşı olan sıvı anlamına…

Tamah Göstermek Ne Demek? Tarihten Günümüze Açgözlülüğün Sessiz Anatomisi Bir tarihçinin gözünden baktığınızda, her kavramın ardında bir çağın ruhu yatar. Tamah göstermek deyimi de işte bu ruhun karanlık köşelerini aydınlatır. Osmanlı kroniklerinde, halk masallarında, hatta Divan edebiyatının sarsıcı beyitlerinde sıkça karşımıza çıkan bu kavram, yalnızca “açgözlülük” değil; insanın doyumsuzlukla imtihanını anlatır. Geçmişte ahlaki bir uyarı olarak kullanılan “tamah”, günümüzde de hırsın ve çıkar tutkusunun simgesidir. Bu yazı, “tamah göstermek” deyiminin tarihsel köklerinden başlayarak, modern dünyadaki yankılarını ve toplumsal dönüşümünü incelemektedir. Kavramın Kökeni: “Tamah”ın Anlam Katmanları Tamah sözcüğü Arapça ṭamaʿ kökünden gelir ve “açgözlülük, hırs, kanaatsizlik” anlamlarını taşır. Eski metinlerde bu…

Kamu Kesiminin Kapsamı Nedir? Kökenlerden Geleceğe Samimi Bir Yolculuk Hadi gel, kahveni kap ve beraber düşünelim: “Kamu kesiminin kapsamı nedir?” sorusu kulağa teknik geliyor olabilir ama aslında evde yaktığın ışığın fiyatından, telefondaki e-Devlet şifreni hatırlamana kadar uzanan bir hikâye bu. Ben bu konuyu tutkuyla seviyorum; çünkü kamu dediğin şey, hayatımızın görünmez altyapısı. Bugün kökenlerini yoklayalım, bugüne bakan penceresini açalım ve yarına dair tahminlerle ufkumuzu biraz zorlayalım. Kamu Kesiminin Çekirdeği: Nereden Başlar, Nereye Kadar Gider? Kamu kesimi en dar haliyle merkezi yönetim, yerel yönetimler ve sosyal güvenlik kurumlarından oluşan “genel yönetim”i kapsar. Buna bakanlıklar, valilikler, belediyeler, il özel idareleri, SGK benzeri…